Opinie o Nas

Witamina B3 czyli niacyna lub witamina PP

Niacyna, jak inaczej nazywana jest witamina B3, jest potrzebnym składnikiem do przeprowadzenia wielu procesów życiowych. Nie tylko jest odpowiedzialna za prawidłową pracę mózgu i układu nerwowego, ale i ma wpływ na syntezę hormonów płciowych, kortyzolu, tyroksyny oraz insuliny. Do lat trzydziestych XX wieku sądzono, że niacyna i witamina PP to dwa różne związki. Dopiero odkrycie lekarstwa na chorobę pelagrę, doprowadziło ówczesnych badaczy do zaskakujących wniosków.

Co to jest witamina B3 i z czego się składa?

Niacyna składa się kwasu nikotynowego i jego amidu. W czystej postaci witamina B3 została wyizolowana w 1867 roku przez badacza o nazwisku Huber. W wyniku utlenienia nikotyny kwasem chromowym otrzymał on pierwszą postać tej ważnej witaminy, wtedy jednak nie doceniono jeszcze jej ważnych dla zdrowia właściwości. W 1873 roku w wyniku reakcji nikotyny z kwasem azotanowym udało się innym badaczom otrzymać obecną postać witaminy B3. Przełom nastąpił w 1937 roku, kiedy Warburg i von Euler udowodnili, że witamina B3 odgrywa ważną rolę w ludzkim organizmie. W tym czasie stwierdzono także, że niacyna i witamina PP są tą samą substancją, którą z sukcesem można stosować do leczenia choroby pelagry. Ta specyficzna choroba skóry w początkowej fazie wywołuje szorstkość i chropowatość skóry. Później pojawiają się wypełnione ropą pęcherze oraz ciemne przebarwienia na twarzy i dłoniach. W kolejnym stadium dochodzą jeszcze dolegliwości układu pokarmowego, biegunki, zapalenie nerwów, a w skrajnych przypadkach może nawet dojść do wystąpienia zaburzeń psychicznych. Ówczesnym badaczom udało się ustalić przyczyną choroby, którą był niedobór witaminy B3. Miało to związek z dietą ubogą w składniki odżywcze, ponieważ na pelagrę chorowały najczęściej osoby z niskich warstw społecznych.

Na co pomaga i jakie są podstawowe właściwości niacyny?

Jakie są właściwości witaminy B3? Ta cenna witamina jest niezbędna do produkcji energii,  syntetyzuje również hormony i ludzkie DNA. Ponadto wpływa na prawidłowy przebieg metabolizmu węglowodanów, tłuszczów i białek. Z kolei przez ograniczenie produkcji cholesterolu w wątrobie, niacyna może się znacząco przyczyniać do obniżenia poziomu złego cholesterolu (LDL) we krwi, jednocześnie podnosząc poziom dobrego cholesterolu (HDL). Niacyna normalizuje także pracę substancji zawartych w mózgu, które odpowiadają za krótko- i długoterminową pamięć. Przy tym dobrze wpływa na stan psychiczny, koi nerwy oraz zmniejsza uczucie zmęczenia.  Biorąc pod uwagę dobroczynny wpływ witaminy B3 na układ nerwowy i psychiczny, na co jeszcze pomaga? Jest m.in. stosowana w leczeniu zaburzeń psychicznych jak schizofrenia, ponieważ niedobór witaminy B3 może doprowadzić do stanu nazywanego schizofrenicznym. Jakie są inne jej właściwości? Niacyna bezpośrednio odpowiada za prawidłowy stan skóry, korzystnie działa na włosy i paznokcie. Co więcej, z jej udziałem przeprowadzane jest w ludzkim organizmie ponad kilka tysięcy różnych procesów metabolicznych, witamina B3 m.in. reguluje proces powstawania erytrocytów. Zwiększa przepływ krwi w zaburzeniach związanych z układem krążenia jak w przypadku choroby Raynauda. Z kolei aktywność, stężenie, a nawet produkcja około stu enzymów jest również zależna od właściwego poziomu witaminy B3 w organizmie. Odgrywa ona zatem istotną rolę tj. chroni przed wirusami, bakteriami i innymi obcymi czynnikami.

Dzienne zapotrzebowanie i źródła niacyny w diecie

 

Choć witamina B3 w porównaniu do innych witamin z grupy B może być produkowana w ludzkim organizmie z tryptofanu, jest to jednak niewielka ilość. Potrzeba aż  60 cząsteczek tryptofanu, aby uzyskać 1 cząsteczkę kwasu nikotynowego. Dlatego głównie niacyna  powinna być dostarczana w odpowiedniej żywności oraz wspomagająco w suplementach diety. Źródłem witaminy B3 są m.in. drożdże, chude mięso (królik, cielęcina), ryby (halibut, pstrąg), otręby pszenne, orzeszki ziemne, mąką z pełnego przemiału, nabiał (również odtłuszczone mleko), papryka czerwona, pomidory, groch, fasola, migdały, grzyby, soja, kasza gryczana, suszone brzoskwinie. Na polepszenie wchłaniania witaminy B3  w organizmie wpływają inne witaminy z grupy B, witamina C, a także chrom i fosfor. Ile mg dziennie należy dostarczać niacyny dzieciom, młodzieży i dorosłym? W przypadku osób dorosłych bezpieczna dobowa dawka wynosi 35 mg, dla młodzieży wynosi odpowiednio 30 mg. Dla dzieci dzienne zapotrzebowanie na niacynę oscyluje w granicach 10-20 mg. Warto mieć na uwadze nadmiar niacyny, objawiający się tzw. niacynowym rumieńcem, pojawiający się u osób przyjmujących bardzo wysokie dawki tej witaminy. Utrzymujące się do godziny zaczerwienienie na twarzy nie jest niebezpieczne dla zdrowia. Niemniej nieestetyczny rumień nie wystąpi w przypadku stopniowego wprowadzania niacyny do diety.

W jakiej formie przyjmować witaminę B3?

 

Niacynę głównie powinno się dostarczać w jedzeniu. Jednak w przypadku osób stosujących restrykcyjne diety, sportowców, kobiet w ciąży, dzieci, a także osób żyjących w dużym stresie, czy też nadmiernie spożywających alkohol, pozyskanie odpowiedniej ilości niacyny z diety może okazać się niewystarczające. Z tego powodu należy sprawdzić, czy poziom witaminy B3 w organizmie jest na odpowiednim poziomie. Również takie symptomy jak zła kondycja skóry i pogorszony stan psychiczny powinny skłonić do wykonania stosownych badań w kierunku niedoborów witamin z grupy B, w tym witaminy B3. W przypadku stwierdzonego niskiego poziomu niacyny można wspomagająco zastosować odpowiednie suplementy diety. W Strefie Witalności witamina B3 dostępna jest w różnej formie tj. w wygodnych dla dzieci kroplach, czy w proszku. Na redukcję codziennego stresu można wybrać z kolei magnez z witaminą B3, która ukoi nerwy, ułatwi zasypianie i polepszy koncentrację na zadaniach.  Natomiast na twarz można zastosować krem z witaminą B3, który może przyczynić się do polepszenia stanu skóry. Udowodnione dobroczynne działanie niacyny na skórę, w tym na trądzik sprawia, że jej stosowanie może doprowadzić o złagodzenia zmian zapalnych i ograniczenia łojotoku. Zalecane są preparaty zawierające niacynamid, jednak jego stosowanie na skórę najlepiej skonsultować wcześniej ze specjalistą czy dermatologiem.