Cierpisz na problemy ze snem? Sprawdź, jakie mogą być tego przyczyny

Problemy z zaśnięciem, utrzymaniem snu czy częstym wybudzaniem nie biorą się znikąd. Przyczyny bezsenności mogą być bardzo zróżnicowane – począwszy od prozaicznych, takich jak nieregularne godziny zasypiania i wstawania czy częste drzemki w ciągu dnia, na złożonych typu choroba somatyczna lub psychiczna skończywszy.

Jakie są najczęstsze przyczyny bezsenności? Co wpływa na kłopoty ze snem? Jakim chorobom może towarzyszyć bezsenność? Odpowiadamy!

Bezsenność – przyczyny

Przyczyn długotrwałej bezsenności może być wiele. Jedną z nich jest nieodpowiedni poziom melatoniny w organizmie. Melatonina to substancja naturalnie występująca w organizmie, produkowana przez znajdującą się w mózgu szyszynkę. Reguluje ona biologiczny zegar człowieka, zatem wahania w zakresie jej stężenia mogą prowadzić do zaburzeń snu. Co je powoduje? Przede wszystkim nieregularny tryb życia i stres. Ponadto poziom wydzielania tej substancji spada po 40. roku życia.

U znacznej części osób problemy ze snem powodują choroby somatyczne w szczególności takie, którym towarzyszą dolegliwości bólowe. Do innych przyczyn należą:

  • zaburzenia oddychania w czasie snu,
  • przewlekłe stany bólowe lub zapalne,
  • choroba niedokrwienna serca,
  • zgaga,
  • choroby płuc,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • choroba Parkinsona,
  • choroba Alzheimera,
  • astma,
  • choroba refluksowa.

Z bezsennością bardzo często zmagają się również osoby stale przyjmujące leki, których działaniem niepożądanym są właśnie kłopoty ze snem. Problem ten może pojawić się przy zażywaniu leków antykoncepcyjnych czy antydepresantów. Dotyka on osoby, które przez dłuższy czas przyjmowały leki nasenne i nagle z nich zrezygnowały.

Przyczyny bezsenności u dzieci

Nie tylko dorośli cierpią na bezsenność. Do problemów ze snem u najmłodszych mogą przyczynić się:

  • dolegliwości bólowe,
  • niedrożność górnych dróg oddechowych spowodowana alergią lub infekcją,
  • bezdech senny,
  • kolka,
  • ząbkowanie,
  • traumatyczne przeżycia,
  • lęki wieku dziecięcego,
  • niewłaściwa dieta,
  • problemy społeczne.

Higiena snu a bezsenność

Czasami przyczyna bezsenności jest prostsza, niż nam się wydaje, dlatego niekoniecznie trzeba doszukiwać się jej w chorobach. Za kłopoty z wysypianiem się mogą odpowiadać m.in.:

  • nieregularne godziny wstawania i zasypiania,
  • drzemki w ciągu dnia,
  • brak aktywności fizycznej (siedzący tryb życia),
  • stosowanie niezdrowej diety,
  • jedzenie ciężkostrawnych posiłków przed snem,
  • przyjmowanie wieczorem środków pobudzających (np. kofeiny, nikotyny),
  • podejmowanie pobudzających aktywności przed snem (np. uprawianie sportu),
  • wykorzystywanie łóżka do innych aktywności niż sen,
  • kładzenie się pomimo braku zmęczenia,
  • niekomfortowe warunki snu (np. niewygodny materac),
  • nieodpowiednia temperatura lub hałas w pomieszczeniu.

Bezsenność – kto jest najbardziej na nią narażony?

Ostatnio coraz częściej mówi się, że bezsenność jest chorobą cywilizacyjną, a to dlatego, że dotyka różne osoby, a wiek ani płeć nie mają tutaj nic do rzeczy. U niektórych ryzyko wystąpienia problemów ze snem jest znacznie większe niż u innych. Okazuje się, że na bezsenność częściej cierpią:

  • kobiety,
  • osoby starsze,
  • osoby cierpiące na choroby psychiczne, neurologiczne lub inne o przewlekłym charakterze.

Wiek a bezsenność

Osoby starsze często miewają problemy ze snem. Z wiekiem spada poziom melatoniny („hormonu snu”) w organizmie, do tego dochodzi większa wrażliwość na czynniki środowiskowe. Niebagatelną rolę odgrywają także zmiany hormonalne. Ponadto osoby starsze nierzadko cierpią na samotność lub przeżywają żałobę po stracie kogoś bliskiego, co dodatkowo wzmaga ich problemy ze snem, podobnie zresztą jak zaprzestanie aktywności zawodowej.

Płeć a bezsenność

Zdaniem naukowców na zaburzenia snu częściej cierpią kobiety niż mężczyźni. Związane jest to ze zmianami hormonalnymi, jakie zachodzą w ich organizmach podczas miesiączki, ciąży czy połogu. Bezpośrednią przyczyną bezsenności jest również menopauza. Na to nakładają się oczywiście jeszcze inne czynniki takie jak stres, choroby czy problemy psychiczne, przez co częstość występowania bezsenności u kobiet jest wyższa niż u mężczyzn.

Choroby somatyczne a bezsenność

Bezsenność wykazuje ścisły związek ze schorzeniami o podłożu somatycznym. Spokojny sen zaburza ból, który może dotyczyć tak naprawdę dowolnych partii ciała. Z jednej strony choroby somatyczne zwiększają ryzyko wystąpienia problemów ze snem, z drugiej powodują wzrost prawdopodobieństwa wystąpienia chorób serca.

Zaburzenia snu mogą pojawić się w przebiegu takich chorób jak:

  • astma oskrzelowa,
  • reumatoidalne zapalenie stawów,
  • choroby nowotworowe,
  • choroby układu krążenia,
  • choroby neurologiczne,
  • przewlekły zespół bólowy,
  • niewydolność wątroby lub nerek,
  • choroby tarczycy.

Choroby psychiczne a bezsenność

Bezsenność pociągać za sobą mogą również choroby psychiczne. W przypadku jednych dolegliwość jest objawem charakterystycznym, z kolei przy innych jedynie towarzyszącym. Na zbyt wczesne budzenie się, trudności z zasypianiem czy ciągłe przebudzanie w nocy w szczególności narzekają osoby zmagające się z depresją. Problem ten może dotyczyć dodatkowo:

  • nerwicy,
  • schizofrenii,
  • choroby afektywnej dwubiegunowej,
  • zaburzeń lękowych.

W tym miejscu warto również wspomnieć, że do bezsenności może doprowadzić też alkoholizm.

Bezsenność – jak walczyć z bezsennością?

Na początek zadbaj o higienę snu. Być może przyczyna bezsenności leży właśnie tam. Dopiero gdy nie uda Ci się jej wyeliminować, a objawy dolegliwości nie ustąpią, zgłoś się do specjalisty. Swoje kroki możesz skierować do lekarza pierwszego kontaktu, ale ten najprawdopodobniej zaleci wizytę u psychologa (lub psychoterapeuty), więc możesz umówić się od razu do tego drugiego. Bezsenności nie powinno się bagatelizować, gdyż nieleczona, może mieć poważne konsekwencje zdrowotne.